Dijital Medya Ve Çocuk Web Sitesi

Çocukların dijital medya ile güvenli ve doğru ilişki kurabilmeleri için, ailelerin bu ilişki sırasında çocuklarının neler yaptığını biliyor olmaları, gözlemliyor olmaları ve çocuklarıyla dijital medya konusunda çok açık bir iletişimde bulunuyor olmaları gerekiyor
Yrd. Doç. Dr. Esra Ercan Bilgiç
İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi Medya Bölümü

İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi Medya Bölümü’nün çocuk haklarını gözeterek hayata geçirdiği bir proje olan “Dijital Medya ve Çocuk” web sitesi ile dijital medya kullanımı konusunda ailelere rehberlik etmeyi amaçlıyoruz. Türkiye’de bu alanda akademik bilgiye dayalı, güvenilir Türkçe içerik sağlayan bir kaynak olmadığını fark ederek yola çıktık. Bölüm olarak bu alanda araştırmalar yapmaya başladık, müfredatımıza bu konuyu dahil ettik. Kamusal sorumluluk taşıdığımızın biliciyle ürettiğimiz bilgi ve içeriği, çocuk haklarını gözeterek üniversitenin duvarlarının dışına taşımaya karar verdik. Bu alanda edindiğimiz bilgileri, deneyimleri, dünyada üzerinde durulan öncelikli konuları, dijital medya ve çocuk ilişkisini düzenleyen temel prensipleri Türkiye’deki aileler ve eğitimcilerle paylaşmaya başladık. 2016 Mayıs ayında öğrencilerimizin katkılarıyla yayına başlayan ve multi-medya içerik sağlayan web sitemiz, dokuz ay gibi kısa bir sürede yaklaşık yün bin kez ziyaret edildi. Bu ilginin nedeni kuşkusuz Türkiye’de anne-babaların dijital medya kullanımı konusunda çocuklarını doğru yönlendirmek istiyor olmaları.
Dünyada dijital medya ve çocuk ilişkisinin doğru kurulması için öneriler getiren pek çok bilimsel araştırma ve yayın var. Bu araştırmaların ortak olarak üzerinde durduğu en temel husus, dijital medya kullanırken ebeveynlerin ya da çocuğun yetiştirilmesinden sorumlu yetişkin aile bireylerinin çocuğa rehberlik etmesine, teknolojiyi yasaklamak yerine çocuğu bilinçli bir şekilde yönlendirmesine duyulan ihtiyaç. Çocukların dijital medya ile güvenli ve doğru ilişki kurabilmeleri için, ailelerin bu ilişki sırasında çocuklarının neler yaptığını biliyor olmaları, gözlemliyor olmaları ve çocuklarıyla dijital medya konusunda çok açık bir iletişimde bulunuyor olmaları gerekiyor. Oysa araştırma projemiz dahilinde yaptığımız yüzyüze mülakatlar sırasında, ebeveynlerin çocuklarını nasıl bilinçli yönlendirecekleri konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıklarını fark ettik. Bu doğrultuda, çocukların dijital medya ile sağlıklı bir ilişki kurabilmeleri için öncelikle ebeveynlerin dijital medya okuryazarlığını web sitemiz aracılığıyla destekleyebileceğimizi düşündük.
Dijital medya ve çocuk projesi olarak çalışmalarımızı “#yasaklamayonlendir” prensibi ile özetliyoruz. 2016 tarihli Dijital Dünyada Çocuk Hakları Avrupa Konseyi Çocuk Hakları Strateji Belgesi’nde ifade edildiği üzere, dijital medya söz konusu olduğunda çocukların iki temel hakkının korunması gerekiyor. Bunlardan biri bilgiye erişme, ifade özgürlüğü ve dijital ortama katılım hakkı¸ diğeri ise çocukların dijital ortamda korunma hakkı. Bu çerçevede “dijitalmedyavecocuk.bilgi.edu.tr” web sitesi için üretilen her türlü multi-medya içerik, bu iki temel hakkın gerçekleşmesinde aktif aile katılımını desteklemeyi hedefliyor. Öte yandan dijital çağda öne çıkan “dijital zekâ” kavramı dahilindeki beceriler arasında sıralanan dijital kimlik, dijital korunma, dijital kullanım, dijital güvenlik, dijital duygusal zekâ, dijital iletişim, dijital okuyazarlık ve dijital haklar hususlarında çocuklarını desteklemeleri için ebeveynlere ipuçları sunuluyor.
Projemiz dahilinde ele aldığımız önemli başlıklar arasında çocukların internet güvenliği, kişisel verilerin korunması, unutulma hakkı gibi güncel hukuku ilgilendiren meseleler sıklıkla yer alıyor. Bunların yanında eğitimde, dil gelişiminde, yabancı dil öğreniminde dijital medyanın destekleyici potansiyelini öne çıkaran uygulamalara dair öneriler sunuluyor. Belirli bir kullanım hedefi doğrultusunda seçilen, çocukların yaratıcılığını ve düşünme becerilerini destekleyen etkileşimli uygulamalar ile çocukların dijital medya kullanımda olumlu sonuçlar alınabileceğinin altı çizilirken, yaşanabilecek olumsuz deneyimlerin engellenmesi için önleyici tedbirler konusunda aktif aile katılımını sağlamaya yönelik bilgiler veriliyor.
Web sitemizde yazılı, görsel ve işitsel formatta pek çok farklı içerik bulunuyor. Konuyla ilgilenen herkesi dijitalmedyavecocuk.bilgi.edu.tr web sitesini ziyarete, konunun uzmanlarıyla gerçekleştirdiğimiz video röportajları ve stüdyo programlarımızı izlemek için fakülte kanalımız youtube.com/rgblive adresine abone olmaya ve bizi düzenli olarak takip etmek isteyenleri sosyal medya hesaplarımıza bekliyoruz: facebook.com/dijitalmedyavecocuk; twitter.com/dijitmedyacocuk; instagram.com/dijitalmedyavecocuk. #yasaklamayonlendir

Güncel Hukuk Dergisi, Ocak 2017, S.157