Yargı reformu ve demokrasi

Yargı Reformu ve Demokrasi

Sokakla kucaklaşmayan demokrasinin, olasılıkları yarıştırması, hükmü demokratikleştirmesi tartışmalıdır. Kanunlaşma, uzun erimli, tabanı geniş ve insani değerlerden besldosto2enen emek, mesai ve kaynağın karmasıdır. Toplumsal ister ve demokratik kılcallarla ilişki kuramayan onarma, yenileme ve deneyimler yarınsızdır. Böyle bir aklın, hukuk kaygısı olmayan bir kültürle düeti, yozlaşmayı tutkuya dönüştürür. Kurumlar ve deneyimler üzerinden demokrasi ve yargı ilişkisinin izlerini süren bu çalışma, sokak ve rakamların desteğini alan birikim, kavramsallaştıran yeteneğiyle raflardaki yerini aldı. Hukukla yolunu ayıran alışkanlıkların ima ettiği ati hakkında önemli tespit ve önerileri olan Prof. Dr. M. Tören Yücel’in Sokak/ Yasama / Yargı / Demokrasi ilişkisine tuttuğu projektör, hukuku ortak payda addedenleri bekliyor.

Hazırlayan:
Hilmi Şeker/ Hâkim

 

Boşanmanın Çocuklara İlişkin Hukuki Sonuçları

Yargıtay Tetkik Hâkimi Serdar Çelikel’in kaleme aldığı Boşanmanın Çocuklara İlişkin Hukuki Sonuçları adlı kitap, Vedat Yayıncılık tarafından yayınlandı.

dosto4Eserde, Yeni Medeni Kanun’da da boşanmadan sonra çocukların velayetinin kime verileceği ve velayet kendisine verilmeyen tarafla çocuk arasında kişisel ilişkilerin nasıl düzenleneceği, hakimin takdir yetkisine bırakılması ve uygulamada, hakimlerin bu takdir yetkilerini, doktrinde ve Yargıtay kararlarında öngörülen birtakım ölçütlere göre kullanmalarından yola çıkılarak konuların açıklanmasında, yeri geldikçe Yargıtay’ın yeni ve özellikle yayınlanmamış kararlarındaki uygulama örneklerine metin kısmında ve dipnotlarda sıkça yer veriliyor.

Çelikel, konuyu seçme sebebini ise şu sözlerle açıklıyor: “Konunun seçiminde Asliye Hukuk Mahkemesinde staj yaparken karşılaştığım bir olay etkili olmuştur. Anne, babaannenin de kendileriyle oturmasını istemeyerek baba ile geçimsizlik yapmış ve boşanma davası açmıştı. Duruşmaya anne üç yaşındaki kızını da getirmişti. Baba duruşmaya gelmemişti, kadın da dava açtığına pişman olmuş gibi idi. Eksik olan hususların tamamlanması için duruşma bir sonraki celseye bırakılmıştı. Çocuk duruşma salonundan çıkmak üzere iken hakim beye -hakim amca bir şey söyleyebilir miyim?- dedi. Hakim bey izin verince -ben babamı çok seviyorum hakim amca, ne olur annemle babam boşanmasın- dedi. Bu olay o an beni çok etkilemişti, çünkü, çocuk annesini de babasını da seviyordu, peki çocuğun suçu neydi de, bundan sonraki hayatını annesinden veya babasından ayrı kalarak yaşayacaktı? Boşanma belki de kaçınılmazdı, ama bu durumu çocuğun en az zararla atlatabilmesi için yapılması gereken her şey mahkeme tarafından ve anne baba tarafından yapıldı mı? Yapılıyor mu? Neler yapılmalı? Sorularına burada cevap bulmaya çalışacağız.”

 

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Yeni ve Değişik Hükümlerinin Yorumu

dosto5Mehmet Akif Tutumlu’nun Seçkin Yayıncılık’tan çıkan kitabı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Yeni ve Değişik Hükümlerinin Yorumu, 1 Ekim 2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yeni ve değişik hükümlerinin yorumunu içeriyor. Eserde HMK’nin getirdiği yeni ve değişik hükümler sadece yorumlanmıyor; açıklamaları, değerlendirmeler ve eleştiriler de yer alıyor. Yasanın sustuğu bazı konularda, örneğin dava dilekçesinin zorunlu unsurları olarak HMK m. 119/1’de, (a),(d),(e),(f) ve (g) bentleri şeklinde gösterilen unsurların eksik olması hâlinde nasıl bir yol izleneceği;
hâkimlerin, öninceleme aşamasında hangi yargısal işlemleri yapabileceği; terditli davada (m.112/2) asli talebin esastan reddine karar verilmesine ilişkin hükmün niteliği ve böyle bir hüküm nasıl oluşturulacağı ile ilgili konulara ışık tutuyor. Öte yandan hukukçu bilirkişi atanması sorununun, hâkimin öninceleme duruşmasında tarafları sulhe teşvik yükümlülüğünün irdelenmesi gibi düzenleme konusu yapılan ancak adli işleyişin olgusal gerçekliğiyle uyumlandırılmasında güçlük çekilen bazı hükümlerin değerlendirilmesi, eleştirilmesi de hükümlerin uygulanabilirliği açısından zorunlu görülüyor.

Çalışma; HMK’nin yeni ve değişik hükümlerinin, tarihsel bağlamda (mülga HUMK, İçtihat, kuram) karşılaştırmalı incelemesinin yanısıra Yasanın gerekçesi, hazırlık çalışmaları, önceki Tasarı hükümleri ve yeni kuramsal çalışmalara dayanan çoğul bir okuma deneyiminden güç almakta.

 

 

Güncel Hukuk Dergisi Şubat 2012/2-98